وبلاگ تخصصی دینی قرآن و عربی خدابنده

            مقایسه آزمودن، سنجش، اندازه گیری و ارزشیابی

* ارزشیابی پیشرفت تحصیلی: سنجش عملکرد یادگیرندگان و مقایسه نتایج حاصل با هدف های آموزشی از پیش تعیین شده، به منظور تصمیم گیری در این باره که آیا فعالیت های آموزشی معلم و کوشش های یادگیری دانش آموزان به نتایج مطلوب انجامیده اند و به چه میزان؟

انواع آزمون ونحوه طراحی آن ها:

*1- آزمون های عینی یا بسته پاسخ: آزمون های عینی آزمون های هستند که در آن ها هم سؤال ها و هم جواب سؤال ها در اختیار دانش آموزان قرار داده می شوند و آن ها درباره ی جواب های داده شده تصمیم هایی می گیرند یا اعمالی انجام می دهند و نمره دهی جواب ها خارج از اعمال نظر شخصی معلم است.

1-1. قواعد تهیه سؤال های چند گزینه ای:

* هر سوال باید یک موضوع مهم یا یک هدف آموزشی را اندازه بگیرد. در طرح هر سوال، طراح سوال باید از خود بپرسد که آیا دانستن و ندانستن پاسخ سوال در صلاحیت دانش آموز، از لحاظ مطلب مورد آزمایش تاثیر دارد یا نه، اگر جواب مثبت بود آنگاه آن موضوع را در سؤال ها قرار دهد.

* بیشتر از یک مسأله یا یک مطلب در هر سؤال قرار ندهید.

*  سؤال ها را کاملاًروشن و واضح بنویسید و از عبارات و کلمات قابل فهم دانش آموزان استفاده کنید.

* مطالب اصلی را به طور کامل در تنه سؤال بنویسید.

* از تکرار مطالب در گزینه ها خودداری کنید.

* همه گزینه های یک سؤال باید متجانس و به موضوع واحدی مربوط باشد.

* سؤال را طوری بنویسید که پاسخ درست تنها پاسخ درست یا قطعاً درست ترین پاسخ باشد.

* گزینه های انحرافی را طوری بنویسید که توجه دانش آموزان بی اطلاع از موضع سؤال را به خود جلب کند.

* برای هر سؤال بین 3 تا 5 گزینه در نظر بگیرید.

* تا حد امکان از عبارت های مانند، همه موارد، هیچ یک از موارد الف و ب استفاده نکنید.

* در سوال هایی که تنه آن ها جمله ناتمام است، جای خالی را در قسمت آخر جمله قرار دهید.

* از طرح سؤال های گمراه کننده بپرهیزید.

.1-2- قواعد تهیه سوال های جور کردنی:

1- پرسش ها و پاسخ های متجانس یا همگون انتخاب کنید.

-2- همه پرسش ها و پاسخ های یک سوال را در یک صفحه قرار دهید.

-3- پرسش ها را با شماره و پاسخ ها را با حروف مشخص کنید.

-4- هر یک از پاسخ ها باید برای تمام پرسش های یک سوال درست جلوه کند.

-5- از نوشتن سوال هایی که پرسش ها و پاسخ های آن ها کاملاً با هم جور می شوند بپرهیزید.

-6- در فهرست پرسش های سؤال های جورکردنی از کاربرد جملات نیمه تمام خودداری کنید.

-7- تعداد پاسخ ها بیش از سئوالات باشد.

3-1- آزمون های صحیح غلط: در این نوع سؤال یک جمله خبری در اختیار دانش آموزان گذاشته می شود و از او خواسته می شود تا درستی یا نادرستی آن را تشخیص دهد و شامل سؤال 1- بله و خیر 2- صحیح و غلط 3- اصلاحی 4- خوشه ای است.

-1- جملاتی به کار برید که به طور آشکار درست یا غلط باشند.

-2- سعی کنید طول سوال های صحیح و طول سوال های غلط هم اندازه باشند.

-3- سعی کنید تعداد سوال های صحیح و تعداد سوال های غلط تقریباً به یک اندازه باشند.

-4- بهتر است سوال های صحیح – غلط را از روی جملات کتاب ننویسید.

-5- از بکار بردن جملات منفی به ویژه دو فعل منفی اجتناب کنید.

2- قواعد تهیه سؤالات تشریحی

-1- سوال های تشریحی را تنها به اندازه گیری هدف هایی محدود کنید که با سایر انواع آزمون ها به خوبی قابل اندازه گیری نیستند.

2- از کاربرد کلمات «چه کسی»، «چه وقت»، «کجا» و جز اینها بپرهیزید.

3- تا حد امکان از سوال های تازه و موقعیت های جدید استفاده کنید

4- به دانش آموزان حق انتخاب چند سوال از میان تعدادی سوال را ندهید.

5- صورت سوال های تشریحی را با عبارات و کلمات واضح و روشن بنویسید و از کل گویی و ابهام در بیان بپرهیزید.

6- سوال ها به طور مستقیم به هدف های آموزشی مربوط شوند.

3. قواعد تهیه سوال های کوتاه پاسخ

1- صورت سئوال را طوری بنویسید که به یک پاسخ مشخص و واحدی نیاز داشته باشد.

2- در سوال های کوتاه پاسخ کامل کردنی، تنها کلمات و عبارات مهم را حذف کنید.

3- جای خالی سوال های کامل کردنی را تا آنجا که ممکن است در قسمت پایانی سوال قرار دهید.

4- سعی شود در سوال های کامل کردنی فقط یک جای خالی منظور شود.

5- تا حد امکان به جای سوال های کامل کردنی، از سوال های پرسشی استفاده کنید.

6- هر سوال باید موضوع مهمی را شامل شود.

ملاک هایی که باید در برگه های امتحانی رعایت شود:

1. سوالات از ساده به مشکل تنظیم شود.

2. از انواع سوالات استفاده شود (حداقل 5 نوع سوال)

3. در تدوین سوالات بودجه بندی کتاب رعایت شود.

4. نمره اختصاص داده شده به هر سوال می بایست با اجزای تقسیم شده اش متناسب باشد. مثلاً برای یک سوال 3 جزیی نمی توان 1 نمره در نظر گرفت.

4. سوالات از قوه تمییز برخوردار باشد تا دانش آموزان موفق را از دیگر دانش آموزان جدا سازد.

5. سئوالات از روایی لازم برخوردار باشند.

6. تعداد سئوالات حداقل 12 و حداکثر 25 باشد. البته این سقف در امتحانات دروس مختلف یکسان نخواهد بود.

7. ارزش نمره ای هر سئوال با توجه به سطوح یادگیری مورد سنجش حداقل 25% برای سئوال آسان و حداکثر 4 نمره برای سوال سطوح بالاتر منظور گردد.

8. سطح دشواری سئوالات امتحانی از قبل توسط طراح مطابق با اهداف امتحان و با توجه به موارد زیر تعیین گردد.

8-1- سوالی دشوار است که تا 25% دانش آموزان بتوانند به آن پاسخ صحیح دهند.

8-2- سوالی متوسط است که 26% تا 50% دانش آموزان بتوانند به آن پاسخ صحیح دهند.

8-3- سئوالی آسان است که 75% دانش آموزان بتوانند به آن پاسخ صحیح دهند.

فرم کلی سطح دشواری سوالات امتحانی بر اساس 20% آسان، 30% متوسط پایین، 30% متوسط بالا و 20% دشوار طراحی شود. این فرم بر اساس اهداف امتحان تغییر می یابد.

9. متن سوالات عاری از غلط املایی و دستوری باشد.

10. بارم سوالات در سمت چپ ورقه قید شود.

12. در طراحی سئوالات به عبارات، واژه ها، ارقام، مسائل و جزئیات کم اهمیت تاکید ننمایید، بلکه ملاک اصلی سئوالات امتحانی، سنجش بنیه علمی دانش آموزان باشد.

13. هر سئوال به طور مستقل و جدا از سوالات دیگر طرح شود.

14. سئوالات امتحانی را باید از محتوای کتاب درسی باشد نه از پاورقی، مقدمه، حذفیات و بخش های مطالعه آزاد.

15. از دادن سئوالات، کلمات و عبارات تکراری مخصوصاً در درس قرآن خودداری کنید.

16. سئوالات باید بر اساس سطوح یادگیری شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی طراحی شود به خصوص در بخش حیطه ی شناختی، به طبقات دانش، درک و فهم، کاربرد، تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی توجه شود به گونه ای که تعداد سئوالات در هر یک از سطوح متناسب با اهداف رفتاری و بودجه بندی کتب درسی باشد.

17. سئوالات دربرگیرنده تمام بخش های کتاب باشد.

18. سربرگ سئوال دارای مشخصات زیر باشد.

1- نام و نام خانوادگی2- نام پدر3- شماره دانش­آموزی4- نام درس 5- پایه 6- آموزشگاه 7- شهر و ناحیه 8- نوبت امتحان 9- مدت امتحان10- تاریخ امتحان11- تعداد صفحات 12- نام دبیر

19. در پایان ورقه نام طراح سئوال همراه با آرزوی موفقیت یا کلمه مناسب دیگری نوشته شود.